Nhìn lại công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng

Nguồn : Thanh Hóa

Tính từ đầu năm 2015 đến hết năm 2017, toàn tỉnh đã chuyển đổi được 12.927 ha đất lúa và 4.624,5 ha đất mía kém hiệu quả sang trồng các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn.

Nhìn lại công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng - Ảnh 1

Cánh đồng dứa cho năng suất cao tại thị trấn Thống Nhất (Yên Định).

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng là nội dung quan trọng hàng đầu trong việc thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững. Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp đề ra mục tiêu đến năm 2025, toàn tỉnh thực hiện chuyển dịch diện tích các loại cây trồng theo hướng giảm 33.300 ha lúa, 8.500 ha mía, 7.450 ha lạc, 3.100 ha sắn, 800 ha cói sang trồng các loại cây cho giá trị kinh tế cao, như: Cây thức ăn chăn nuôi 12.500 ha, ngô 20.000 ha, rau các loại 5.700 ha, cây ăn quả 8.100 ha.

Để thực hiện mục tiêu chuyển đổi cây trồng, những năm qua, các địa phương trên địa bàn tỉnh đã tập trung tuyên truyền về hiệu quả, lợi ích của việc chuyển đổi cây trồng phù hợp với nhu cầu thị trường, từ đó thay đổi tư duy sản xuất cho bà con nông dân. Thực hiện rà soát, thống kê diện tích đất sản xuất kém hiệu quả kinh tế để đưa vào quy hoạch chuyển đổi thành từng vùng sản xuất hàng hóa. Trên cơ sở quy hoạch quỹ đất và vùng sản xuất, các địa phương trong tỉnh đã lựa chọn cây trồng phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, nguồn nước và thị trường để chuyển đổi; đồng thời, chú trọng tổ chức thực hiện liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp để cung ứng vật tư, tiêu thụ sản phẩm. Bên cạnh đó, đẩy mạnh việc thực hiện ứng dụng các tiến bộ khoa học - kỹ thuật, áp dụng cơ giới hóa đồng bộ vào sản xuất nhằm giải phóng sức lao động, giảm chi phí đầu tư, nâng cao hiệu quả kinh tế. Các địa phương đều tuân thủ theo nguyên tắc thực hiện chuyển đổi linh hoạt để khi cần là có thể chuyển sang trồng lúa ngay và chỉ thực hiện chuyển đổi khi loại cây đưa vào trồng đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn.

Ngoài ra, để khuyến khích các hộ dân, HTX, doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi, đưa các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao vào sản xuất tập trung, quy mô lớn và bao tiêu sản phẩm, tỉnh ta đã ban hành chính sách hỗ trợ liên kết sản xuất và bao tiêu sản phẩm trồng trọt cho các loại cây trồng, như: Khoai tây, ngô ngọt, ngô bao tử, dưa bao tử, dưa xuất khẩu, ớt xuất khẩu, cà chua, hành, tỏi, rau màu, ngô dày và cỏ các loại làm thức ăn chăn nuôi bò sữa, bò thịt trên đất hai lúa và lúa màu. Cùng với chính sách hỗ trợ của tỉnh, nhiều địa phương cũng có cơ chế hỗ trợ riêng cho công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên địa bàn.

Với việc tích cực triển khai thực hiện có hiệu quả các giải pháp, nên công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên địa bàn tỉnh đã đạt được kết quả tích cực. Tính từ đầu năm 2015 đến hết năm 2017, toàn tỉnh đã chuyển đổi được 12.927 ha đất lúa và 4.624,5 ha đất mía kém hiệu quả sang trồng các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn. Trong đó, năm 2017, toàn tỉnh đã thực hiện chuyển đổi được 4.912 ha đất lúa và 1.381 ha đất mía kém hiệu quả sang trồng các loại cây cho giá trị kinh tế cao hơn.

Nếu trước đây, trên diện tích trồng lúa, mía kém hiệu quả, lợi nhuận thu về chỉ đạt 12 đến 17 triệu đồng/ha/năm, thì sau khi thực hiện chuyển đổi, hiệu quả kinh tế trên đơn vị diện tích đã được tăng lên rõ rệt, như diện tích chuyển sang trồng ngô đạt doanh thu hơn 100 triệu đồng/ha/năm, lợi nhuận đạt khoảng 60 triệu đồng/ha/năm, cao gấp 4 lần so với trồng lúa; diện tích chuyển sang trồng mía doanh thu 80 triệu đồng/ha/năm, lợi nhuận hơn 26 triệu đồng/ha/năm, cao hơn so với trồng lúa khoảng 9,7 triệu đồng/ha/năm; chuyển sang trồng các loại rau màu doanh thu từ 130-200 triệu đồng/ha/năm, lợi nhuận 50 - 60 triệu đồng/ha/năm. Đáng chú ý, diện tích chuyển sang trồng ớt, trồng hoa áp dụng công nghệ cao có hiệu quả kinh tế cao vượt trội so với trước khi chưa chuyển đổi, đối với diện tích trồng ớt doanh thu đạt 160 - 340 triệu đồng/ha/năm, lợi nhuận lên tới 100 - 260 triệu đồng/ha/năm. Đối với diện tích chuyển đổi sang trồng hoa áp dụng công nghệ cao, doanh thu mỗi năm đạt tới 700 triệu đồng/ha, lợi nhuận đạt 200 triệu đồng/ha...

Tuy công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng đã bước đầu đạt được những kết quả đáng ghi nhận, song việc chuyển đổi trên địa bàn tỉnh đa phần vẫn thực hiện manh mún, nhỏ lẻ, thiếu tính liên kết vùng, tập trung, quy mô lớn, nên phát triển thiếu bền vững, thu nhập của người dân chậm được cải thiện. Chất lượng nông sản, an toàn thực phẩm chưa đáp ứng yêu cầu, phần lớn sản phẩm chưa có thương hiệu; thiếu sự gắn kết giữa sản xuất với chế biến và tiêu thụ; các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nhất là đầu tư sản xuất theo chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ còn ít. Năng lực tiếp cận thị trường, tiếp cận công nghệ của nông dân hạn chế. Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất, nhất là khi đưa vào sản xuất quy mô lớn hoặc chuyển đổi cơ cấu cây trồng còn khó khăn; ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp mới chỉ tồn tại ở dạng mô hình thử nghiệm và đa phần có sự bảo trợ của Nhà nước. Nguồn nhân lực, lao động có trình độ cao, có tay nghề trong nông nghiệp trên địa bàn tỉnh còn thiếu và yếu.

Để công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng đạt được hiệu quả cao, các địa phương trong tỉnh đang khắc phục khó khăn, tiếp tục đẩy mạnh thực hiện các giải pháp đã đề ra trong tái cơ cấu ngành nông nghiệp của tỉnh.

. Hương Thơm