'Đội lốt' dự án để khai thác than: ĐBQH nói sự thật!

Nguồn : Đất Việt

Nhiều dự án làm đường, nghĩa trang nhưng lại khai thác than trái phép cho thấy bộ máy quản lý yếu kém, có biểu hiện dung túng của chính quyền địa phương.

Ngày 6/11/2018, trước thực trang nhiều doanh nghiệp làm dự án xây dựng nhưng lại khai thác than tràn lan trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, ĐBQH Trần Văn Minh - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, đoàn ĐBQH Quảng Ninh cho biết, sẽ tiến hành kiểm tra tình trạng các doanh nghiệp làm dự án trên địa bàn khai thác than trái phép.

"Hiện tôi đang họp Quốc hội nên chưa có điều kiện tiếp cận hồ sơ, cũng chưa nhận được báo cáo từ phía UBND mà chỉ tiếp cận được thông qua báo chí. Cần phải xem từng vụ việc để có phương án xử lý đúng quy định. Cần phải xem mỏ than đó phát lộ ở trong hay ngoài dự án. Nhưng dù thế nào thì việc khai thác than trái phép là không thể chấp nhận được!" - ông Minh nói.

Vào đầu tháng 11/2018, nhiều tờ báo trong nước phản ảnh tình trạng khai thác than nghi là trái phép đang diễn ra tại một số huyện thuộc tỉnh Quảng Ninh. Nhiều doanh nghiệp xây dựng trong quá trình làm dự án, phát lộ than đã tự ý khai thác tràn lan khiến môi trường, đời sống người dân bị ảnh hưởng.

Dự án khai thác than trái phép san phẳng quả đồi ở huyện Hoành Bồ, Quảng Ninh.

Gần đây nhất là việc Công ty CP Tập đoàn Hạ Long thực hiện dự án xã hội hóa xây dựng nghĩa trang xã Đồng Khuôn ở huyện Hoành Bồ đã tiến hành khai thác than suốt 2 năm mà không bị cơ quan chức năng xử lý triệt để.

Năm 2017, đơn vị làm đường lên chùa Hồ Thiên ở Thị xã Đông Triều - Quảng Ninh đã khai thác khoảng 40.000 tấn than, hơn 10ha rừng bị ảnh hưởng, động vật hoang dã bỏ chạy vì không còn nơi sinh sống.

Cũng tại Thị xã Đông Triều, vào năm 2017 Công ty TNHH Viễn Đông thuê một khu đẩ rộng 15ha trong vòng 50 năm để xây dựng nhà máy rác nhưng phát lộ mỏ than đã khai thác 4.700 tấn.

Phía Bộ Tài nguyên - Môi trường cũng đã vào cuộc kiểm tra tình trạng "đội lốt" dự án xây dựng khai thác than trái phép ở Quảng Ninh. "Chúng tôi đã yêu cầu tỉnh Quảng Ninh báo cáo. Nếu mức độ nghiêm trọng, chúng tôi sẽ xuống hiện trường kiểm tra, làm việc cụ thể với địa phương" - ông Lại Hồng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Địa chất - Khoáng sản cho biết.

Nói về hiện tượng này, ĐBQH Phạm Văn Hòa thẳng thắn chỉ ra nguyên nhân để xảy ra tình trạng trên là bộ máy quản lý ở Quảng Ninh yếu kém, đã lơ là trong việc quản lý tài nguyên thiên nhiên.

Theo ông Hòa, quy trình khai thác tài nguyên thiên nhiên rất khắt khe, phải có sự đồng ý của các bộ, ngành liên quan chứ địa phương không thể tự ý quyết định. "Một dự án khai thác than cần có nghiên cứu, khảo sát rất kỹ xem có tác động tới môi trường, đời sống dân sinh trong vùng khai thác hay không.

Kể cả là mỏ than đó có trữ lượng lớn nhưng nếu nhận thấy việc khai thác sẽ phá hủy môi trường, đất rừng và đời sống người dân thì cũng không được phép khai thác" - ông Hòa cho biết.

Khi làm dự án mà phát hiện tài nguyên thì chính quyền địa phương phải báo cáo Bộ Tài nguyên - Môi trường. Từ năm 2015 đến nay, Quảng Ninh không có báo cáo về việc phát hiện tài nguyên nào tại dự án nhưng hiện tượng phát lộ than, khai thác than vẫn diễn ra.

Trước vấn đề này, nhiều ý kiến nghi ngờ có sự "bắt tay" giữa doanh nghiệp thực hiện dự án và chính quyền địa phương để tiến hành khai thác than trái phép. ĐBQH Phạm Văn Hòa đề nghị, cơ quan chức năng tỉnh Quảng Ninh cần làm rõ điểm này.

"Chỉ cần rà soát lại quy trình, thủ tục. Xem số lượng than bị doanh nghiệp khai thác trái phép mang đi đâu, bán cho ai... để xử lý tận gốc vấn đề. Đây là vấn đề lớn, ảnh hưởng tới môi trường, tài nguyên thiên nhiên và ngân sách nhà nước.

Không phải chỉ thu hồi, xử lý doanh nghiệp là xong. Cũng cần phải kiểm tra, xử lý cán bộ quản lý nếu phát hiện có sự dung túng, bao che. " - ông Hòa đề nghị.

Ông Hòa cho rằng, nếu một mình doanh nghiệp thì không thể thực hiện được việc khai thác than trái phép trong suốt nhiều năm trời như thế. Cả một công trường khai thác than rộng hàng chục ha, xe tải trọng lớn ra vào tấp nập, việc khai thác sẽ rất ồn ào, khói bụi... không thể có chuyện "không ai biết".

Vân Nam