Bài toán thu hút vốn đầu tư gián tiếp từ Hàn Quốc

Nguồn : DĐDN

Việt Nam là nơi đầu tư lý tưởng cho doanh nghiệp Hàn Quốc tuy nhiên đầu tư gián tiếp của Hàn Quốc vào Việt Nam hiện nay còn khá khiêm tốn so với tiềm năng của các nhà đầu tư Hàn Quốc.

Hàn Quốc hiện có nhiều ngân hàng, doanh nghiệp bảo hiểm, văn phòng đại diện công ty quản lý quỹ và đặc biệt là có 5 công ty chứng khoán do Hàn Quốc sở hữu 100% vốn hoặc giữ cổ phần chi phối trên 90%, đang hoạt động tại Việt Nam.

Dòng vốn tăng mạnh

Theo báo cáo của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), tính chung trong 4 tháng đầu năm 2018, theo đối tác đầu tư, có 82 quốc gia và vùng lãnh thổ có dự án đầu tư tại Việt Nam, trong đó Hàn Quốc đứng thứ nhất với tổng vốn đầu tư 2,32 tỷ USD, chiếm 28,7% tổng vốn đầu tư.

Theo thống kê, vốn đầu tư gián tiếp vào Việt Nam tăng mạnh qua từng năm về cả số thương vụ và giá trị đầu tư. Riêng năm 2017 có 5.002 lượt góp vốn mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam. Giá trị danh mục đầu tư nước ngoài trên thị trường chứng khoán đến tháng 1/2018 đạt trên 32 tỷ USD.

Từ một doanh nghiệp đầu tiên gọi vốn gián tiếp từ Hàn Quốc là Ngân hàng Thương mại Cổ phần Á Châu (mã: ACB-HNX) vào năm 2008, rồi đến năm 2009, có thêm Công ty Cổ phần Nhựa và Môi trường xanh An Phát (mã CK: AAA) nhận khoản đầu tư 2,8 triệu USD từ Hàn Quốc (năm 2018, doanh nghiệp này nhận thêm khoản đầu tư gần 16 triệu USD từ Valuesystem, Hàn Quốc), tới nay đã có gần 100 doanh nghiệp Việt Nam nhận vốn đầu tư từ Hàn Quốc.

Đáng chú ý, hai năm trở lại đây, dòng vốn từ Hàn Quốc đầu tư vào doanh nghiệp Việt Nam đã gia tăng khá mạnh. Cuối tháng 3, nhóm quỹ đầu tư thuộc Korea Investment Management Co,. Ltd (KIM) đã trở thành cổ đông lớn của Công ty Cổ phần Chứng khoán Bản Việt (sở hữu 5,08% vốn).

Trước đó, nhóm quỹ KIM đã trở thành cổ đông lớn tại Công ty Cổ phần Pin ắc quy miền Nam (tháng 6/2017), Công ty Cổ phần đầu tư thương mại SMC (tháng 11/2017), CTCP Thép Nam Kim (tháng 1/2018) và nắm giữ nhiều cổ phiếu lớn như VNM, HPG, GAS, VCB...

Theo các chuyên gia nhận định, những năm qua, Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn trong làn sóng di chuyển vốn của các nhà đầu tư Hàn Quốc nhờ chi phí sản xuất thấp, tăng trưởng kinh tế cao và ổn định, cơ cấu dân số trẻ, khung pháp lý cũng như môi trường đầu tư, kinh doanh ngày càng thuận lợi… Song song với trực tiếp thành lập doanh nghiệp, phát triển dự án, các thương vụ mà nhà đầu tư Hàn Quốc góp vốn, mua cổ phần tại các doanh nghiệp Việt Nam, nhất là doanh nghiệp niêm yết, có xu hướng gia tăng cả về số lượng và giá trị.

Trên thị trường chứng khoán Việt Nam đã có sự tham gia của 4.846 nhà đầu tư Hàn Quốc và 5 công ty chứng khoán có vốn Hàn Quốc. Các công ty này đã, đang cùng các ngân hàng và đại diện các công ty quản lý quỹ của Hàn Quốc là cầu nối quan trọng cho dòng vốn đầu tư gián tiếp của Hàn Quốc vào Việt Nam

Vốn đầu tư gián tiếp chưa xứng với tiềm năng

Dòng vốn đầu tư từ Hàn Quốc tăng mạnh là cơ hội để các doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh tìm kiếm đối tác chiến lược, tận dụng tiềm lực tài chính, kinh nghiệm của đối tác, tạo ra lợi thế cạnh tranh và động lực tăng trưởng. Tuy nhiên, cũng giống như dòng vốn đầu tư từ Nhật Bản hay châu Âu, theo lãnh đạo một hiệp hội doanh nghiệp của Hàn Quốc, một trong những khó khăn của nhà đầu tư xứ Kim chi khi tìm hiểu đối tác Việt Nam là tính minh bạch của nhiều doanh nghiệp chưa cao và chất lượng quản trị còn hạn chế. Đây là điều các doanh nghiệp Việt muốn gọi vốn xứ Hàn cần sớm khắc phục.

Tại Hội nghị xúc tiến đầu tư Việt Nam - Hàn Quốc tổ chức vào giữa tháng 4 vừa qua, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết, trong thời gian qua, Việt Nam đã nới lỏng quy định về giới hạn sở hữu của các nhà đầu tư nước ngoài. Vì vậy, cơ hội dành cho các nhà đầu tư Hàn Quốc trong cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước là không hề nhỏ. Bộ trưởng cho rằng, đầu tư gián tiếp của Hàn Quốc vào Việt Nam hiện nay còn khá khiêm tốn so với tiềm năng của nhà đầu tư Hàn Quốc và so với khả năng hấp thụ vốn đầu tư của thị trường Việt Nam. Như vậy, mảng thị trường tài chính vẫn còn nhiều dư địa mới cho hợp tác giữa hai nước, và còn nhiều tiềm năng cho các nhà đầu tư Hàn Quốc.

Cũng theo Bộ trưởng, trong thời gian tới Việt Nam sẽ tập trung: (i) quyết tâm thực hiện cổ phần hóa DNNN, thoái vốn ngoài ngành theo kế hoạch, đặc biệt là cổ phần hóa các DNNN có quy mô lớn; (ii) áp dụng nguyên tắc quản trị hiện đại và công bố thông tin công khai, minh bạch; (iii) bảo đảm hoạt động của các DNNN theo cơ chế thị trường; (iv) tăng cường giám sát đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp; (v) giảm mạnh tỷ lệ sở hữu Nhà nước tại các DNNN cổ phần hóa; (vi) cho phép dành tỷ lệ lớn để bán cho đối tác chiến lược nước ngoài; (vii) yêu cầu các DNNN cổ phần hóa niêm yết trên TTCK.

Đặc biệt trong năm 2018 Chính phủ đặt mục tiêu hoàn thành cổ phần hóa 64 doanh nghiệp lớn và thực hiện thoái vốn tại 189 doanh nghiệp mà nhà nước đang nắm giữ cổ phần. Do đó, Chính phủ Việt Nam mong muốn các nhà đầu tư Hàn Quốc tham gia làm đối tác chiến lược trong các doanh nghiệp cổ phần hóa của Việt Nam.

Tiến Minh